มาตรฐานการตรวจสอบการติดตั้งอุปกรณ์ NGV
1. บทนำ
มาตรฐานการตรวจสอบการติดตั้ง NGV เป็นข้อกำหนดเพื่อให้สถานประกอบการทำการตรวจสอบติดตั้ง เพื่อให้เกิดความมั่นใจในความปลอดภัยก่อนที่จะส่งให้บุคคลที่ 3 ที่กรมการขนส่งอนุญาตให้ทำการตรวจรับรอง การตรวจสอบดังกล่าวเป็นการตรวจสอบการติดตั้งที่ทำได้ทันทีหลังจากติดตั้งอุปกรณ์ NGV โดยใช้ก๊าซธรรมชาติอัดจากชุดแพ็คก๊าซ (Mobile Storage Package) ของสถานประกอบการเอง สำหรับการตรวจสอบการอย่างละเอียดจะเป็นหน้าที่ของบุคคลที่ 3 ที่กรมการขนส่งทางบกรับรอง
2. มาตรฐานการติดตั้ง
มาตรฐานการติดตั้งต้องเป็นไปตามกฎหมาย ข้อบังคับของกรมการขนส่งทางบก ข้อกำหนดในมาตรฐาน ISO 15501, มาตรฐาน UN ECE R110 หรือมาตรฐานอื่นใดที่กรมการขนส่งทางบกให้การรับรอง
3. ข้อกำหนดในการตรวจสอบหลังการติดตั้งอุปกรณ์ NGV
- กำหนดให้สถาณประกอบการต้องจัดทำวิธีปฎิบัติงาน (Work Instruction) สำหรับตรวจสอบการติดตั้ง พร้อมทั้งจัดทำแบบฟอร์มการตรวจสอบการติดตั้งอุปกรณ์ NGV (Check Sheet) ด้วย
- เมื่อทำการติดตั้งอุปกรณ์ NGV แล้วเสร็จให้ทำการตรวจสอบการติดตั้งอุปกรณ์ตามแบบฟอร์มการตรวจสอบการติดตั้งอุปกรณ์ NGV
- หลังจากการตรวจสอบตามแบบฟอร์มครบถ้วนแล้ว ให้ผู้ตรวจสอบลงรายละเอียดแบบฟอร์มให้ครบถ้วน เซ็นชื่อพร้อมลงวันที่ตรวจสอบ และเก็บเอกสารไว้เพื่อนเป็นหลักฐานต่อไป
4. ข้อกำหนดสำหรับแบบฟอร์มการตรวจสอบ
แบบฟอร์มการตรวจสอบการติดตั้งอุปกรณ์ NGV ต้องระบุรายละเอียดดังนี้
- รายละเอียดการตรวจสอบ ต้องระบุให้ชัดเจนทั้งเรื่องที่จะทำการตรวจสอบ และรายละเอียดในการตรวจสอบว่าอย่างไรผ่าน อย่างไรไม่ผ่าน
- รูปภาพแสดงแผนผังการเพื่อให้สามารถระบุได้ว่าจะตรวจสอบอุปกรณ์ชิ้นใด ตำแหน่งใดของรถยนต์
- ชื่อบริษัทที่ทำการตรวจสอบ
- ชื่อพร้อมลายเซ็นของวิศวกรหรือช่างผู้ชำนาญการที่ทำการตรวจสอบ
- วันที่ตรวจสอบ
- ทะเบียนรถยนต์ที่ทำการตรวจสอบ
5. หัวข้อที่กำหนดให้ตรวจสอบ
การตรวจสอบหลังการติดตั้งต้องตรวจสอบตามหัวข้อต่อไปนี้
1. การตรวจสอบทั่วไป
- ตรวจสอบตำแหน่งการติดตั้งอุปกรณ์ NGV ว่ามีส่วนใดส่วนหนึ่งติดตั้งพ้นตัวรถหรือไม่ อุปกรณ์ NGV ทุกชนิดต้องไม่ติดตั้งในตำแหน่งนอกสุด สูงสุด หรือต่ำสุด และต้องติดตั้งให้สูงกว่าพื้นไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
- ตรวจสอบสติ๊กเกอร์ CNG ที่ติดไว้ด้านนอกตัวรถ รถยนต์ที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องติดสติ๊กเกอร์แสดงการใช้ก๊าซธรรมชาติให้เห็นอย่างชัดเจน รายละเอียดของสติ๊กเกอร์ดังกล่าวเป็นไปตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
2. ถังบรรจุก๊าซธรรมชาติอัด
- ตรวจสอบถังว่ามีการพ่นตัวอักษรสีดำว่า CNG/NGV หรือไม่ ต้องมีการพ่นตัวอักษรดังกล่าวด้วยสีดำที่ถังทุกใบ
- ตรวจสอบสลักเกลียวสำหรับยึด โดยถัง 1 ใบต้องมีสลักเกลียวสำหรับยึด 4 ตัว ถ้าเป็นถังขนาดไม่เกิน 100 ลิตรน้ำต้องใช้สลักเกลียวขนาด 10 มม. เป็นอย่างน้อย แต่ถ้าถังขนาดมากกว่า 100 ลิตรน้ำต้องใช้สลักเกลียวขนาด 12 มม. เป็นอย่างน้อย
- ตรวจสอบขนาดของแถบรัดถัง ถ้าเป็นถังขนาดไม่เกิน 100 ลิตรน้ำต้องใช้แถบรัดถัง กว้าง 30 มม. ขึ้นไปและต้องมียางรองระหว่างเข็มขัดกับถังก๊าซ แต่ถ้าเป็นถังขนาดเกิน 100 ลิตรน้ำต้องใช้แถบรัดถังขนาด กว้าง 50 มม. หนา 6 มม. ขึ้น
- ตรวจสอบประกับยึดถัง ประกับยึดถังต้องเป็นแผ่นโลหะขนาดไม่น้อยกว่า 3,600 ตารางมิลลิเมตร และต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 2.5 มม.
- ตรวจสอบอุณหภูมิที่ผิวถังขณะที่เครื่องยนต์ทำงานอยู่ อุณหภูมิที่ผิวถังต้องไม่เกิน 65 องศาเซลเซียส
- ตรวจสอบท่อระบายก๊าซที่บริเวณหัวถัง ที่บริเวณหัวถังต้องมีการติดตั้งกล่องระบายก๊าซ (Vapor Box) และท่อระบายก๊าซเพื่อว่าเมื่อเกิดอุบัติเหตุก๊าซรั่ว ก๊าซจะถูกระบายออกนอกรถจนหมด ไม่เข้าไปในตัวรถ ท่อระบายก๊าซต้องมีลักษณะเป็นท่ออ่อนขนาด 30 มม.ขึ้นไป 2 ท่อ ต่อจากหัวถังมายังใต้ท้องรถ ท่อหนึ่งต้องรับลมเข้าไปข้างในเพื่อเพิ่มแรงดันในการระบายก๊าซ ส่วนอีกท่อทำหน้าที่ระบายก๊าซออกนอกตัวรถ
3. มาตรฐานความดัน
ตรวจสอบขนาดของมาตรวัดความดัน มาตรวัดความดันต้องวัดความดันได้ 300 บาร์เป็นอย่างน้อย
4. ท่อนำก๊าซความดันสูง
- ตรวจสอบการติดตั้งท่อความดันสูง ท่อความดันสูงต้องติดตั้งแนบกับโครงของรถยนต์ โดยจุดยึดแต่ละจุดต้องอยู่ห่างกันไม่เกิน 1 เมตร
- ตรวจสอบการติดตั้งท่อความดันสูงว่ามีการเสียดสีกับอุปกรณือื่น ๆ หรือไม่ ท่อความดันสูงจะต้องไม่ติดตั้งให้เกิดการเสียดสีใด ๆ
- ตรวจสอบระยะห่างระหว่างท่อความดันสูงกับท่อไอเสีย ท่อความดันสูงต้องมีระยะห่างจากท่อไอเสียไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
- ตรวจสอบการรั่วซึมของท่อและข้อต่อต่าง ๆ ทุกจุดโดยใช้น้ำสบู่ หรือ Gas Detector ตรวจสอบ และต้องระบุไว้ในแบบฟอร์มการตรวจทดสอบ (Check Sheet) ด้วยว่าใช้อะไรตรวจสอบ
5. หัวเติมก๊าซ
ตรวจสอบว่ามีฝาปิดกันน้ำ กันฝุ่นหรือไม่ หัวเติมก๊าซต้องมีฝาปิดกันน้ำ กันฝุ่นติดตั้งอย่างถาวร
6. ลิ้นควบคุมอัตโนมัติ
ตรวจสอบการทำงานของลิ้นควบคุมอัตโนมัติ ระบบต้องตัดการทำงานเมื่อเครื่องยนต์หยุดทำงาน
7. ลิ้นเปิดปิดด้วยมือ
- ตรวจสอบดูว่ามี Master Valve หรือไม่ ระบบรถยนต์ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องมี Master Valve ติดตั้งก่อนเข้าอุปกรณ์อื่น ๆ
- ตรวจสอบตำแหน่งของลิ้นปิดเปิดด้วยมือทุกตัว ว่าอยู่ในตำแหน่งที่ทำงานได้สะดวกหรือไม่ ลิ้นทุกตัวต้องอยู่ในตำแหน่งที่ทำงานได้สะดวก
การรับรองมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV สำหรับรถยนต์ขนาดเล็ก
1. ขอบข่าย
หลักเกณฑ์การขอรับการรับรองมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV เป็นแนวปฏิบัติเพื่อใช้สำหรับการขอรับใบรับรองและป้ายมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV จากคณะกรรมการรับรองมาตรฐาน และเป็นแนวทางปฏิบัติในการปรับปรุงการดำเนินการของศูนย์ติดตั้ง NGV ให้มีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป เพื่อให้เกิดความปลอดภัยสูงสุดกับผู้ใช้บริการและผู้เกี่ยวข้องสำหรับรถยนต์ขนาดเล็กเท่านั้น
2. นิยาม
ศูนย์ติดตั้ง NGV หมายความว่า สถานประกอบการที่ประกอบธุรกิจติดตั้งส่วนควบเครื่องอุปกรณ์ของรถยนต์ที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัด (Compressed Natural Gas: CNG) เป็นเชื้อเพลิง
รถยนต์ขนาดเล็ก หมายความว่า รถยนต์นั่งไม่เกิน 15 คน หรือรถบรรทุกที่มีน้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน 2,000 กิโลกรัม
อุปกรณ์ CNG หรืออุปกรณ์ NGV หมายความว่า ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถยนต์ที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิง
ใบรับรอง หมายความว่า หนังสือที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานออกให้แก่ศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ผ่านการประเมินตามเกณฑ์ที่กำหนด
ป้ายมาตรฐาน หมายความว่า ป้ายที่แสดงว่าศูนย์ติดตั้ง NGV แห่งนั้นได้ใบรับรองจากคณะกรรมการรับรองมาตรฐาน โดยมีรูปแบบและขนาดตามที่กำหนด
คณะกรรมการรับรองมาตรฐาน หมายความว่า คณะกรรมการรับรองมาตรฐานสถานประกอบการติดตั้งอุปกรณ์ NGV ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากกระทรวงพลังงาน ประกอบด้วยผู้แทนจาก 3 หน่วยงาน คือ กรมธุรกิจพลังงาน กรมการขนส่งทางบก และบริษัท ปตท.จำกัด(มหาชน)
คณะอนุกรรมการตรวจประเมิน หมายความว่า คณะอนุกรรมการซึ่งแต่งตั้งโดยคณะกรรมการรับรองมาตรฐานให้ทำหน้าที่ตรวจประเมินและสรุปผลการตรวจประเมินศูนย์ติดตั้ง NGV เสนอคณะกรรมการรับรองมาตรฐานเพื่อนำไปประกอบการพิจารณาให้การรับรอง
3. ข้อกำหนดใบรับรองและป้ายมาตรฐาน
3.1 การออกใบรับรอง
- ผู้ประกอบการต้องยื่นคำขอรับการรับรองมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV ต่อคณะกรรมการรับรองมาตรฐานตามแบบคำขอที่กำหนด
- ศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ผ่านการตรวจประเมินจากคณะอนุกรรมการตรวจประเมินตามเกณฑ์ที่กำหนดและคณะกรรมการรับรองมาตรฐานให้การรับรองแล้ว จึงได้ใบรับรอง และต้องแสดงใบรับรองฉบับจริงไว้ ณ ศูนย์ติดตั้ง NGV ในที่เปิดเผยและมองเห็นได้อย่างชัดเจน
3.2 การใช้ป้ายมาตรฐาน
- ผู้ประกอบการมีสิทธิใช้ป้ายมาตรฐานได้เฉพาะศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ได้รับใบรับรองจากคณะกรรมการรับรองมาตรฐานเท่านั้น
- ป้ายมาตรฐานจะแสดงประเภทของระบบการติดตั้งตามที่ได้ระบุไว้ในใบรับรอง
- ป้ายมาตรฐานจะติดตั้งได้เฉพาะระยะเวลาที่กำหนดในใบรับรอง หรือตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด
- ขนาดและรูปแบบของป้ายมาตรฐานให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด
3.3 การยกเลิกใบรับรอง
- ศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ประสงค์จะขอยกเลิกใบรับรองให้แจ้งต่อคณะกรรมการรับรองมาตรฐานล่วงหน้า 7 วัน และให้ถอดป้ายมาตรฐานออก
- ศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ได้ใบรับรองและติดป้ายมาตรฐานไปแล้ว หากละเว้นหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด คณะกรรมการรับรองมาตรฐานจะยกเลิกใบรับรองและศูนย์ติดตั้ง NGV แห่งนั้นต้องถอดป้ายมาจรฐานออกภายในระยะเวลาที่กำหนด
- ใบรับรองมีอายุ 2 ปี ผู้ประกอบการต้องยื่นขอต่ออายุใบรับรองก่อนถึงวันสิ้นอายุ 2 เดือน เมื่อผ่านการตรวจประเมินแล้ว ผู้ประกอบการจึงมีสิทธิ์ใช้ใบรับรองต่อไปได้
4. ข้อกำหนดมาตรฐานในการพิจารณาเพื่อออกใบรับรอง
ในการจะได้รับการรับรองและป้ายมาตรฐานผู้ประกอบการต้องมีศูนย์ติดตั้ง NGV ที่มีความพร้อมทั้งในเรื่องของสถานที่ เครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวก บุคลากร การจัดการ และประสบการณ์ประกอบด้วย
4.1 อาคารสถานที่
พื้นที่ต้องมีความพร้อมและเหมาะสม มีการจัดวางผังของพื้นที่ปฏิบัติการให้สะดวกต่อการทำงาน เพื่อให้การติดตั้งและซ่อมบำรุงเกิดความสมบูรณ์ นอกจากนี้ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยในการทำงานและสิ่งแวดล้อมอีกด้วย จึงต้องมีข้อกำหนดเกี่ยวกับพื้นที่ดังนี้
- สถานที่ตั้งต้องอยู่ในบริเวณที่เหมาะสม ไม่ตั้งอยู่ในหมู่บ้านจัดสรร บ้านแถวห้องแถว ตึกแถว อาคารชุด หรืออาคารอื่นใดที่ไม่ได้จัดไว้เพื่อจุดประสงค์นี้
- เป็นสถานที่ที่ไม่ก่อให้เกิดมลพิษหรือก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญให้กับผู้อยู่อาศัยโดยรอบ
- มีอาคารสถานที่มั่นคงถาวร สามารถใช้ในการติดตั้งเครื่องมือ สิ่งอำนวยความสะดวก และการติดตั้งอุปกรณ์ CNG ได้
- มีทางเข้า-ออกที่สามารถนำรถยนต์เข้า-ออก ได้สะดวก
- บริเวณพื้น หลังคา ผนัง ต้องเป็นวัสดุที่แข็งแรง ถาวร เป็นวัสดุทนไฟ หรือบริเวณโดยรอบต้องไม่มีวัสดุที่สามารถติดไฟได้ในรัศมีไม่น้อยกว่า 3 เมตร
- มีพื้นที่ของศูนย์ติดตั้ง NGV รวมไม่น้อยกว่า 200 ตารางเมตร
- มีห้องรับรองลูกค้า และพื้นที่แสดงอุปกรณ์การติดตั้ง
- มีพื้นที่สำหรับการติดตั้งหรือซ่อมบำรุงอุปกรณ์ CNG เป็นพื้นราบที่สะดวก มีความปลอดภัยในการทำงาน มีขนาดอย่างน้อย 40 ตารางเมตร และส่วนแคบสุดมีความกว้างไม่น้อยกว่า 3.5 เมตร ไม่มีสิ่งกีดขวางใดอยู่ที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการติดตั้ง เช่น เสา บานประตูปิด-เปิด เป็นต้น
- บริเวณโดยรอบพื้นที่ติดตั้งต้องมีการป้องกันเสียง แสง หรือมลพิษอื่นที่อาจจะทำความรำคาญให้กับผู้อยู่อาศัยโดยรอบ ต้องมีการระบายอากาศที่ดีและมีระบบระบายน้ำที่ดี
- มีพื้นที่จอดพักรถของลูกค้าเพื่อรอการติดตั้งและรถที่ติดตั้งแล้วเสร็จ ซึ่งเป็นพื้นที่บริเวณเดียวกับศูนย์ติดตั้ง NGV จำนวนอย่างน้อย 2 คัน
- มีการกำหนดพื้นที่อันตรายและป้ายคำเตือนบ่งบอกเขตอย่างชัดเจน โดยต้องมีระยะห่างที่ปลอดภัยจากพื้นที่อื่น
- มีห้องสุขาที่สะอาดและเพียงพอ
4.2 เครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวก
เครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวกในศูนย์ติดตั้ง NGV ต้องมีความพร้อมในการใช้งาน สามารถนำมาใช้ในการติดตั้ง การตรวจสอบ การป้องกันอันตรายหรือป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้
- เครื่องยกรถยนต์ (Car Hoist) ที่สามารถยกรถยนต์ได้ไม่น้อยกว่า 2,000 กิโลกรัม
- เครื่องมือตรวจสอบการรั่วของก๊าซแบบพกพา (Portable Gas Leak Detector) อย่างน้อย 1 เครื่อง
- ชุดถังเก็บก๊าซสำรองเคลื่อนที่ (Mobile Gas Storage Package) ความจุรวมไม่น้อยกว่า 120 ลิตรน้ำ
- เครื่องมือช่างที่ใช้สำหรับการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์เป็นการเฉพาะอย่างน้อย 1 ชุด
- ระบบไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานและต้องไม่ดัดแปลงระบบไฟฟ้าในอาคาร หรือใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีการดัดแปลง ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ ประกายไฟ หรือการระเบิดอันเนื่องจากอุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุด
- ระบบไฟฟ้าส่องสว่างในการทำงานที่ไม่ก่อให้เกิดประกายไฟหรือเปลวไฟ
- เครื่องดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง ขนาดไม่น้อยกว่า 6.8 กิโลกรัม อย่างน้อย 2 ถังโดยติดตั้งในตำแหน่งที่สะดวกต่อการนำมาใช้
- เครื่องอัดอากาศอย่างน้อย 1 เครื่อง
4.3 บุคลากร
ศูนย์ติดตั้ง NGV ต้องมีบุคลากรที่ทำงานเกี่ยวกับการติดตั้งอุปกรณ์ CNG ซึ่งเป็นบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถที่จะทำการติดตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ และต้องมีความสำนึกในเรื่องความปลอดภัยในการทำงาน ดังนี้
- วิศวกรสาขาเครื่องกลหรือสาขาอุตสาหการ หรือสาขาอื่นตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานเห็นชอบ อย่างน้อย 1 คน ควบคุมดูแลให้คำปรึกษา โดยให้แสดงชื่อไว้ ณ ศูนย์ติดตั้ง NGV ในที่เปิดเผยและมองเห็นได้อย่างชัดเจน
- ช่างติดตั้งต้องมีวุฒิการศึกษาระดับ ปวช. หรือสูงกว่า ด้านช่างยนต์หรือยานยนต์ ที่มีประสบการณ์ทำงานเกี่ยวกับเครื่องยนต์และรถยนต์ไม่น้อยกว่า 1 ปี หรือช่างที่มีประสบการณ์ผ่านงานซ่อมรถยนต์ไม่น้อยกว่า 3 ปี และต้องมีช่างติดตั้งประจำอยู่ที่ศูนย์ติดตั้ง NGV อย่างน้อย 1 คน พร้อมที่จะให้บริการตลอดเวลาทำการ
- ช่างติดตั้งตามข้อ 4.3.2 ต้องผ่านการอบรมหลักสูตร พื้นฐานการติดตั้งระบบการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์ สำหรับช่างผู้ปฎิบัติการ หรือผ่านการทดสอบหรือการอบรมตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด
- ป้ายถาวรที่มองเห็นได้ชัด แสดงชื่อ รูปถ่ายและตำแหน่งของบุคลากรของศูนย์ติดตั้ง NGV
4.4 การจัดการ
เพื่อให้การปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพ มีความปลอดภัย มีความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของพื้นที่ปฏิบัติการ รวมถึงการบริการลูกค้าที่ดี ต้องมีข้อกำหนดด้านการจัดการ ดังนี้
- ผู้บริหารของศูนย์ติดตั้ง NGV ต้องมีความตั้งใจในการพัฒนาให้เป็นศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ได้มาตรฐาน
- ที่สำหรับจัดเก็บส่วนควบหรือเครื่องอุปกรณ์ให้เป็นสัดส่วน สถานที่จัดเก็บต้องป้องกันไม่ให้ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์เสียหายหรือเสื่อมสภาพ จากสภาพแวดล้อม เช่น ความร้อน แสงแดด ฝุ่น ควัน หรือสารเคมี เป็นต้น และพร้อมต่อการนำมาใช้งานได้สะดวก
- การลำเลียงหรือการจัดเตรียมส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์เพื่อนำมาติดตั้ง ต้องไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์นั้น
- ไม่มีวัสดุ สารติดไฟหรือสารเคมี ในสถานที่จัดเก็บที่อาจก่อให้เกิดหรือเป็นเหตุให้ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์เสียหาย
- วิธีปฏิบัติงาน (Work Instruction : WI) พร้อมระบบควบคุมเอกสาร ของการรับและส่งมอบรถยนต์ลูกค้า การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ และการตรวจสอบหลังการติดตั้ง
- ในการติดตั้งต้องมีช่างติดตั้งต้องมีช่างติดตั้งตาม ข้อ 4.3.2 มาคอยควบคุม กำกับดูแลตลอดเวลาการทำงาน
- กฎและข้อบังคับเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน
- การอบรมพนักงานเกี่ยวกับข้อปฏิบัติด้านความปลอดภัย และการดับเพลิง
- เครื่องเตือนภัย และทางหนีไฟในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน
- การจัดทำระบบ 5 ส ในสถานที่ทำงาน
- รายการเสนอราคาค่าใช้จ่ายในการติดตั้งอุปกรณ์ CNG และชี้แจงรายละเอียดให้ลูกค้าทราบเกี่ยวกับความแตกต่างของส่วนควบ และเครื่องอุปกรณ์ที่ใช้ดัดแปลงในรถยนต์แต่ละประเภท เช่น เครื่องยนต์ 4 สูบ หรือ 6 สูบเป็นต้น
- มีป้ายระบุยี่ห้อและรุ่นของรถยนต์ ที่ศูนย์ติดตั้ง NGV ให้บริการ และมีความชำนาญในการติดตั้ง
- มีคู่มือสำหรับการใช้รถยนต์ NGV เพื่อมอบให้กับลูกค้า โดยมีรายละเอียดครอบคลุมอย่างน้อย ดังนี้
- ผังแสดงการติดตั้งอุปกรณ์ CNG (Diagram) พร้อมแสดงตำแหน่ง เครื่องยนต์และอุปกรณ์ต่าง ๆ
- การใช้งานการแก้ไขปัญหาเบื้องต้นเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน รวมถึงการป้องกันอุบัติเหตุที่อาจจะเกิดขึ้น
- ข้อกำหนด ประกาศ กฎกระทรวง ระยะเวลาที่ต้องนำรถไปตรวจสอบตามกฎหมาย
- หมายเลขโทรศัพท์ติดต่อเมื่อเกิดปัญหาฉุกเฉิน
- บริการหลังการติดตั้งพร้อมใบรับประกันอุปกรณ์และใบรับประกันการติดตั้งเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 1 ปี
- พนักงานที่ให้คำแนะนำเกี่ยวกับอุปกรณ์การติดตั้งให้กับลูกค้าประจำอยู่ที่ศูนย์ติดตั้ง NGV
4.5 ประสบการณ์
เพื่อความมั่นใจในประสิทธิภาพของศูนย์ติดตั้ง NGV ที่จะได้รับใบรับรอง ศูนย์ติดตั้ง NGV ที่ประสงค์จะขอรับการรับรองต้องผ่านประสบการณ์การติดตั้งอุปกรณ์ CNG ในรถยนต์ไม่น้อยกว่า 20 คัน
5. วิธีการสมัครขอการรับรองมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV
ผู้ที่ต้องการรับการรับรองมาตรฐานศูนย์ติดตั้ง NGV ต้องยื่นคำขอโดยกรอกรายละเอียดให้ครบถ้วนพร้อมแนบเอกสารประกอบคำขอ ดังนี้
5.1 การขอรับแบบคำขอและการยื่นขอ
- การขอใบรับคำขอและคู่มือ
รับด้วยตนเองได้ที่ สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการรับรองมาตรฐาน
ที่อยู่ : อาคารฐานเศรษฐกิจ ชั้น 8 ถนนวิภาวดีรังสิต
แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
หมายเลขโทรศัพท์ 0-2511-5961-5 ต่อ 1901
หรือดาวน์โหลดที่ www.doeb.go.th
- การยื่นคำขอ
ยื่นคำขอพร้อมเอกสารประกอบคำขอได้ที่
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการรับรองมาตรฐาน
ที่อยู่ : อาคารฐานเศรษฐกิจ ชั้น 8 ถนนวิภาวดีรังสิต
แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
5.2 เอกสารประกอบคำขอ
- สำเนาหลักฐานจดทะเบียนนิติบุคคล
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีอำนาจลงนามของศูนย์ติดตั้ง NGV
- สำเนาเอกสารแสดงชื่อ และใบปริญญาบัตรของวิศวกรผู้ควบคุมดูแลศูนย์ติดตั้ง NGV
- สำเนาหลักฐานการผ่านการอบรมหลักสูตร พื้นฐานการติดตั้งระบบการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์ สำหรับช่างผู้ปฏิบัติการ หรือผ่านการทดสอบหรือการอบรมตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด และสำเนาหลักฐานวุฒิการศึกษาหรือใบรับรองประสบการณ์ผ่านงานซ่อมรถยนต์ของช่างติดตั้ง
- สำเนาเอกสารควบคุมวิธีปฏิบัติงาน (WI) จำนวน 3 เรื่อง ดังนี้
- การรับและส่งมอบรถยนต์ลูกค้า
- การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์
- การตรวจสอบหลังการติดตั้ง
- สำเนาเอกสารแสดงประสบการณ์ผลงานการติดตั้งอุปกรณ์ CNG ในรถยนต์จำนวนไม่น้อยกว่า 20 คัน
- แผนที่แสดงที่ตั้ง พร้อมเส้นทางการเดินทางไปศูนย์ติดตั้ง NGV
- แผนผังบริเวณของศูนย์ติดตั้ง NGV
6. ขั้นตอนการตรวจประเมินก่อนให้การรับรอง
6.1 ขั้นตอนการตรวจประเมิน
เมื่อได้รับคำขอและเอกสารประกอบคำขอจากผู้ประกอบการ เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสาร และทำการนัดหมายคณะอนุกรรมการตรวจประเมินและผู้ประกอบการเพื่อทำการตวจประเมิน ณ ศูนย์ติดตั้ง NGV
ในการตรวจประเมินแต่ละครั้ง จะมีจำนวนอนุกรรมการตรวจประเมินอย่างน้อย 3 คน การตรวจประเมินแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ
- ส่วนที่ 1 การตรวจสอบตามข้อบังคับ 12 ข้อ
- ส่วนที่ 2 การตรวจประเมินทั่วไป 3 หมวด ดังนี้
- หมวดระบบ 5 ส
- หมวดระบบความปลอดภัย
- หมวดความพร้อมของศูนย์ NGV
6.2 เกณฑ์การประเมิน
- ส่วนที่ 1 การตรวจสอบตามข้อบังคับ 12 ข้อ
หากขาดข้อใดข้อหนึ่งถือว่าไม่ผ่านการประเมิน และคณะอนุกรรมการตรวจประเมินจะไม่ทำการตรวจประเมินในส่วนที่ 2
- สถานที่ตั้งต้องอยู่ในบริเวณที่เหมาะสม ไม่ตั้งอยู่ในหมู่บ้านจัดสรร บ้านแถว ห้องแถว ตึกแถว อาคารชุด หรืออาคารอื่นใดที่ไม่ได้จัดไว้เพื่อจุดประสงค์นี้
- อาคารสถานที่มั่นคงถาวรสามารถใช้ในการติดตั้งเครื่องมือหรือสิ่งอำนวยความสะดวก และการติดตั้งอุปกรณ์ CNG ได้
- พื้นที่รวมของศูนย์ติดตั้ง NGV ไม่น้อยกว่า 200 ตารางเมตร
- เครื่องยกรถยนต์ (Car Hoist) ที่สามารถยกรถยนต์ได้ไม่น้อยกว่า 2,000 กิโลกรัม
- เครื่องมือตรวจสอบความรั่วของก๊าซชนิดพกพา (Portable Gas Leak Detector) อย่างน้อย 1 เครื่อง
- ชุดถังเก็บก๊าซสำรองเคลื่อนที่ (Mobile Gas Storage Package) ความจุรวมไม่น้อยกว่า 120 ลิตรน้ำ
- เครื่องดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง ขนาดไม่น้อยกว่า 6.8 กิโลกรัม อย่างน้อย 2 ถัง โดยติดตั้งในตำแหน่งที่สะดวกต่อการนำมาใช้
- วิศวกรสาขาเครื่องกลหรือสาขาอุตสาหกรรม หรือสาขาอื่นตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานเห็นชอบ อย่างน้อย 1 คน ควบคุมดูแลให้คำปรึกษา โดยให้แสดงชื่อไว้ ณ ศูนย์ติดตั้ง NGV ในที่เปิดเผยและมองเห็นได้อย่างชัดเจน
- ช่างติดตั้งต้องผ่านการอบรมหลักสูตร พื้นฐานการติดตั้งระบบการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์ สำหรับช่างผู้ปฏิบัติการ หรือผ่านการทดสอบหรือการอบรมตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด
- วิธีปฏิบัติงาน (Work Instruction : WI) พร้อมระบบควบคุมเอกสารของการรับและส่งมอบรถยนต์ของลูกค้า การติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ และการตรวจสอบหลังการติดตั้ง
- บริการหลังการติดตั้ง พร้อมใบรับประกันอุปกรณ์และใบรับประกันการติดตั้ง เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 1 ปี
- ประสบการณ์ผลงานในการติดตั้งอุปกรณ์ CNG ในรถยนต์จำนวนไม่น้อยกว่า 20 คัน
- ส่วนที่ 2 การตรวจประเมินทั่วไป
ต้องได้รับคะแนนรวมไม่น้อยกว่าร้อยละ 75
- หมวดระบบ 5 ส : คะแนนเต็มร้อยละ 20 ประเมินให้คะแนนตามหัวข้อในแบบตรวจระบบ 5 ส
- หมวดความปลอดภัย : คะแนนเต็มร้อยละ 30 ประเมินให้คะแนนตามหัวข้อในแบบตรวจความปลอดภัย
- หมวดความพร้อมของศูนย์ติดตั้ง NGV : คะแนนเต็มร้อยละ 50 ประเมินให้คะแนนตามแบบตรวจความพร้อมของศูนย์ติดตั้ง NGV
7. การพิจารณาผล
คณะกรรมการรับรองมาตรฐานจะประชุมพิจารณาผลการตรวจประเมินที่ได้รับจากคณะอนุกรรมการตรวจประเมิน
- หากศูนย์ติดตั้ง NGV ผ่านเกณฑ์การประเมิน และคณะกรรมการรับรองมาตรฐานเห็นชอบให้ได้รับใบรับรองแล้ว คณะกรรมการรับรองมาตรฐานจะมีหนังสือแจ้งผลพร้อมออกใบรับรองให้ผู้ประกอบการ
- หากศูนย์ติดตั้ง NGV ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน คณะกรรมการรับรองมาตรฐานจะมีหนังสือแจ้งผู้ประกอบการทราบพร้อมรายการข้อบกพร่องและกำหนดระยะเวลาแก้ไข ผู้ประกอบการต้องดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด แต่ทั้งนี้ต้องไม่เกิน 30 วัน คณะอนุกรรมการตรวจการประเมินจะทำการตรวจประเมินซ้ำ หากตรวจประเมินครบ 3 ครั้ง แล้วยังไม่ผ่านเกณฑ์ คณะกรรมการรับรองมาตรฐานจะยกเลิกคำขอ หากผู้ประกอบการนั้นยังประสงค์จะขอการรับรองมาตรฐานอีกต้องยื่นคำขอใหม่
ขนาดและรูปแบบป้ายมาตรฐาน
รูปแบบของป้ายมาตรฐาน จะประกอบด้วยอักษร ศูนย์ติดตั้ง NGV.....มาตรฐานดีเยี่ยม รับรองโดย ประกอบตราสัญลักษณ์ของกรมการขนส่งทางบก กรมธุรกิจพลังงาน และ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) โดยมีรูปแบบเลขที่ใบรับรองเป็น xxx/ปปปป และรูปแบบของวันที่ใบรับรองเป็น วว ดดดด ปปปป
ที่ป้ายมาตรฐานฯ จะระบุชัดเจนว่ารับรองมาตรฐานระบบใด และจะมีเลขที่กำกับตรงกับใบรับรอง พร้อมวัน เดือน ปี ที่ให้ใบรับรองกำกับไว้ทุกป้าย
ขนาดของป้ายมาตรฐาน มีขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า 120 ซม. และยาวไม่น้อยกว่า 180 ซม. โดยมีรายละเอียดของป้ายดังนี้
- ป้ายทำจากพลาสติก ชนิดอะคริลิคสีขาว ความหนาไม่น้อยกว่า 0.3 ซม. ปั๊มนูนยกขอบ ขนาดไม่น้อยกว่า 2.5 ซม.
- มีข้อความ รูปแบบ และตราสัญลักษณ์ ตามที่คณะกรรมการรับรองมาตรฐานกำหนด
- โครงเหล็ก ทำด้วยเหล็กฉาก L ขนาดไม่น้อยกว่า 35 ม.ม. x 35 ม.ม. x 5 ม.ม. ทาสีกันสนิม
- คิ้วขอบป้าย ทำจากสังกะสีพ่นสีอบอุตสาหกรรม ชนิดสีน้ำเงิน
- ติดตั้งหลอดฟลูออเรสเซนต์ภายในป้าย พร้อมอุปกรณ์ไฟฟ้า เพื่อให้มองเห็นรายละเอียดของป้ายได้อย่างชัดเจน
- มีโครงเหล็กรองรับกล่องไฟ พร้อมทั้งอุปกรณ์ยึดเพื่อความมั่นคงแข็งแรง
- ขนาดความสูงของตัวอักษรและตราสัญลักษณ์ ดังนี้
| ศูนย์ติดตั้ง |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.5 ซม. |
| NGV |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.0 ซม. |
| ระบบ |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.0 ซม. |
| BI-FUEL |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.5 ซม. |
| มาตรฐานดีเยี่ยม |
ขนาดไม่น้อยกว่า 4.0 ซม. |
| รับรองโดย |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.0 ซม. |
| ตราสัญลักษณ์กรมการขนส่งทางบก |
ขนาดไม่น้อยกว่า 27.0 ซม. |
| ตราสัญลักษณ์กรมธุรกิจพลังงาน |
ขนาดไม่น้อยกว่า 31.5 ซม. |
| ตราสัญลักษณ์ ปตท. |
ขนาดไม่น้อยกว่า 27.0 ซม. |
| เลขที่ให้ใบรับรอง |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.0 ซม. |
| วันที่ให้ใบรับรอง |
ขนาดไม่น้อยกว่า 2.0 ซม. |
|